Czym musi cechować się łopata lawinowa?

Wybierając łopatę do turystyki zimowej i skitouringu, należy zwrócić uwagę na konkretne parametry techniczne:

• Atest i certyfikacja: Wybieraj łopaty spełniające międzynarodowe normy bezpieczeństwa (np. UIAA 156), co gwarantuje odpowiednią wytrzymałość szufli oraz styliska przy ekstremalnych obciążeniach.
• Metalowa szufla (głowica): Wykonana ze specjalnych stopów aluminium. Plastikowe lub kompozytowe szufle są podatne na pękanie w niskich temperaturach i nie radzą sobie z bryłami twardego, zamarzniętego śniegu.
• Teleskopowe i składane stylisko:
  
  • Składanie: Umożliwia łatwy transport wewnątrz plecaka (łopaty nigdy nie troczymy na zewnątrz!).
  • Lawinisko po zatrzymaniu się i zastygnięciu śniegu przypomina swoją twardością beton.
  • Teleskop (dwuczęściowe stylisko): Dłuższe ramię daje znacznie lepszą dźwignię, zmniejsza zmęczenie pleców i dramatycznie przyspiesza tempo kopania.
• Funkcja kopania w dwóch płaszczyznach: Zaawansowane łopaty pozwalają na zamontowanie szufli pod kątem 90° do styliska. Tryb ten umożliwia niezwykle wydajne przegarnianie i odciąganie luźnego śniegu w dół stoku, co jest kluczowe w drugim etapie odkopywania.
• Ergonomiczny uchwyt: Rękojeść typu T lub D (przydatna przy operowaniu w grubych rękawicach zimowych).

Technika odkopywania: Jak kopać szybko i nie stracić sił?

Kopanie w lawinisku bez planu prowadzi do szybkiego wyczerpania ratowników. Aby akcja była efektywna, stosuje się sprawdzoną taktykę odkopywania strefowego i wycinania bloków:

A. Stanowisko poniżej sondy

• Nigdy nie kop pionowo wzdłuż sondy! Kopanie prosto z góry może doprowadzić do zepchnięcia ciężkiego śniegu na twarz i klatkę piersiową zasypanego, odcinając go od dopływu powietrza.
• Cofnij się poniżej sondy na odległość zależną od głębokości zasypania (przyjmuje się odległość równą ok. 1,5–2x głębokości wskazanej przez sondę) i wchodź w lawinisko po przekątnej/poziomo.

B. Technika wycinania bloków śnieżnych

• Wbijaj łopatę pionowo, wycinając w twardym śniegu regularne bloki/kostki.
• Wycięte bloki odrzucaj na boki lub w dół lawiniska, poza strefę prowadzenia akcji.

C. Zmiana pozycji i odgarnianie

• Gdy na miejscu jest kilku ratowników, pracujcie w układzie litery V:
  
  • Osoba na szczycie (przy sondzie) kruszy i wycina śnieg.
  • Osoby poniżej sprawnie przegarniają wycięty śnieg w dół stoku.
• Rotacja: Kopanie na 100% możliwości wyczerpuje po 1–2 minutach. Regularnie zmieniajcie się miejscami na pierwszej linii!

Celem jest twarz i klatka piersiowa

Pamiętaj, że pierwszym i najważniejszym celem odkopywania jest odsłonięcie głowy i dróg oddechowych zasypanego oraz umożliwienie rozprężania się klatki piersiowej. Dopiero po zabezpieczeniu oddechu kontynuuje się uwalnianie reszty ciała.

Chcesz przećwiczyć akcję na lawinisku w praktyce? Zapisz się na Kursy Lawinowe w Centralnym Ośrodku Szkolenia PZA „Betlejemka” na Hali Gąsienicowej – naucz się efektywnego działania na lawinisku, taktyki kopania V-Shape oraz udzielania pierwszej pomocy w warunkach zimowych!

‍